DeepSeek , Sputnik etkisiyle, Elektrikli araçların geleceği. 1957’de Sputnik’in uzaya gönderilmesi, uzay programlarını değiştirirken, DeepSeek’in teknoloji de yeni bir yarışı başlattığını ve bu yarışında elektrikli araçlara etkisi gündemde yeni konu olarak yerini aldı. Çinli bir start-up olan DeepSeek’in, ABD’deki endüstri lideri modellerle aynı seviyede veya daha iyi olduğunu söylediği son yapay zeka modellerini piyasaya sürmesi, teknoloji dünya düzeninde tekrar yeni bir değişim rüzgarları estirdi.
Şirket, 6 milyon dolardan az işlem gücü gerektiren yarı iletken yatırımı ile ilerlediğini söylemesi küresel teknoloji çevrelerinin de dikkat çekti. Şirketin geliştirdiği yapay zeka asistanı, rakibini geride bırakarak uygulama mağazalarında en yüksek puanlı ücretsiz uygulama oldu. Elbette bu durum, teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı sözü verme kararının ardından ekonomi anlamında da büyük değişimleri barındırıyor.
Teknoloji yarışı hızlanıyor
2022 sonlarında piyasaya sürülen uygulamalar, yapay zeka destekli kendi sohbet robotlarını yaratmak için acele eden teknoloji firmaları arasında bir mücadeleye neden oldu. DeepSeek’in en güçlü yapay zeka çipleri üzerindeki ihracat kontrolleri altında çıkması, ABD’nin Çin’de satışını yasaklamadığı, Kaliforniya çip üreticisinden nispeten düşük performanslı bir yapay zeka çipine güvenerek ilerlemesi tüm sektörü şaşırttı. Özellikle DeepSeek’in modellerinin kalitesi ve maliyet verimliliği bu anlatıyı tersine çevirirken, yapay zeka asistanının arkasındaki amiral gemisi modelini eğitmenin maliyetinin yalnızca 5,6 milyon dolar olması tartışmaları daha da hızlandırdı.
Sınırlamalar ve koruma duvarları teknoloji de yerlileşmeyi artırırken, Elektrikli Araçlar 2025’de yükselişte olacak
Bazı otomobil üreticilerinin elektrikli hedeflerini küçültmesine ve ABD’deki 7.500 dolarlık federal vergi kredisiyle ilgili belirsizliklere rağmen, elektrikli satışlarının önümüzdeki yıl önemli ölçüde artması bekleniyor. Otomotiv araştırma şirketine göre, önümüzdeki yıl küresel olarak tamamen elektrikli araç satışlarının %29,9 oranında artması bekleniyor. Tahminlere göre, 2025 yılında dünya çapında tahminen 15 milyon elektrikli satılacak ve pazar payında %13,2’den %16,7’ye bir artış olacak. 2025’te elektrikli ve şarjlı hibrit araç satışlarının (BEV+PHEV) tüm dünyada %17 artarak 20 milyon adedi aşması bekleniyor.
Çin, %64 pay ile dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olarak öne çıkarken, 2025’te %17’inin üstünde olması bekleniyor. (2024’te 11 milyon adetti) Avrupa’nın %15’lik büyümesi öngörülürken, 2024 3 MIO adetti. Amerika’da 2025’te elektrikli araç satışlarının %16 artarak 2,1 milyona ulaşacağı öngörülürken, 2024’te %9 büyüyerek 1.8 milyon adeti bulmuştu.
Küresel hafif araç üretiminin ise toplam 88-89 MIO milyon adette olması bekleniyor. Otomobil endüstrisi, 2025’e girerken, özellikle de küresel ticaret ve koruma tarifeleri ile üretimde farklı değişikliklere maruz kalabilir.
Ülkelerin gelecekte elektrikli araç hakimiyeti ne anlama geliyor?
Ülkelerin elektrikli araç pazarındaki üretim becerisi, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde olarak artan uygun fiyatlı elektrikli araçların dünya çapında hızla benimsenmesinin ardındaki itici güç olacak. Batarya üretimi ve inovasyon konusundaki uzmanlık, ülkeleri elektrikli araç teknolojisindeki gelişmeleri hızlandırmak için iyi bir konuma getirecek ve bu da onları küresel olarak fosil yakıtla çalışan arabalara daha uygulanabilir ve çekici alternatifler haline getirecek.
Artan elektrikli araçlara ilgi ülkelerin üretim politikalarını da etkiliyor. Çin, yılda 40 milyondan fazla içten yanmalı motorlu otomobil üretme kapasitesine sahip durumda gözükürken, 2025’in sonuna kadar 25 milyona yakın elektrikli araç üretme kapasitesine sahip olması bekleniyor.
Tüketici Odağı daha da elektrikli araçlara dönüyor
Tüketiciler elektrikli araçların geleceği konusunda iyimser iken, aynı zamanda teknolojisi konusunda artık daha açık fikirliler. Şarj altyapısının eksikliği gibi kısa vadeli zorluklar devam ederken, mevcut elektrikli araç sürücülerinin %90’ı elektrikli güç aktarma organlarına sadık kalıyor: Motor tipi tercihlerine olan bağlılık yüksek olmaya devam ediyor.
Elektrikli mobiliteye geçiş hızla ilerlemeye devam ederek küresel enerji ve otomobil pazarlarını yeniden şekillendirirken, dünya çapında satılan her beş otomobilden birinin elektrikli olması bekleniyor.
Hızlanan dönüşüm yeni markalar getirecek mi?
Geleneksel otomotiv sektöründeki bu ekosistemdeki değişim elektrikli akıllı araçların artan payı ülkelerin kendi “yerli” elektrikli araç ve batarya endüstrisini inşa etme yönünde ortak bir çaba görmekteyiz. Ülkeler, ekosistem oluşumunda elektrikli araç endüstrisi kritik bir kütleye ulaştığında dünya elektrikli araçları pazarında büyük bir kısmını üretmeyi hedefliyor.
Daha ucuz elektrikli arabalar: Kitlesel pazarda benimsenmenin kilidini açmanın anahtarı
On yılı aşkın bir süredir otomotiv ekosistemini ve elektrifikasyonun geleceğini şekillendiren elektrikli bağlantılı araçların etkisi artarken, 2025’i “elektrikli araç yılı” olarak tanımlamak, oldukça fazla global düzenleme, gelişmeye rağmen değişimi hızlı göreceğimiz bir şekilde gerçek olacak gibi gözüküyor.
Otomotiv sektöründe de bunca teknolojik dönüştürücü gelişmelerin olması etkisiyle dönüşüm daha da hızlanacak. 2025’de daha da fazla öne çıkacak gelişmeler:
- Küresel anlamda, Çin’in sürekli yenilenen modelleri, diğer ülkelerin yeni markalarla daha düşük bütçeli elektrikli araç model yelpazesinin tüketicilere ulaşması,
- Teknolojik anlamda gelişmelerle, ultra hızlı batarya şarjı beklentileri yeniden tanımlaması,
- Ekonomik anlamda ülkelerde elektrikli araçlar her zamankinden daha erişilebilir hale gelmesi,
- Tüketici davranışları etkisinde daha çok yeni nesil beklentilerine uygun modeller ve otomotiv markalarının çekiciliğini artırma çabaları,
- Politika anlamında ise dünya çapında ülkelerin elektrikli araçlara yönelik teşviklerin arttığı bir dönem yaşayacağız.
Elbette elektrikli araç üretimi, Dünyanın karbondan arındırma hedefleriyle, ülkelerin elektrikli araç hakimiyeti umut verici bir hikaye sunuyor. Uygun fiyatlı elektrikli araçların hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi, ulaşım emisyonlarına karşı güçlü bir araç olduğu, yenilik, sürdürülebilir uygulamalarla eşleştirildiğinde; daha yeşil ulaşıma giden yolun kendi yaratacak.
Çağrı Koray Öztopçu
