Avrupa Komisyonu, otomotiv sektörüne yönelik iklim hedeflerinde önemli bir revizyona gittiğini açıkladı. AB otomobil üreticilerinin, yasalarda daha önce belirlenen %100 yerine, 2035’ten itibaren CO2 emisyonlarında %90’lık bir azalmaya uymaları gerekeceğini duyurdu. Ayrıca Mart 2023’te kabul edilen ve içten yanmalı motorlu (ICE) araçlara yönelik toptan yasağı öngören düzenleme de yürürlükten kaldırdı. Bu kapsamda AB otomobil üreticileri, 2035 yılına kadar emisyonlarını %90 oranında azaltmakla yüklümü olacak.
2035 yılına ilişkin hedefler, Avrupa Birliği’nin 2050 yılına kadar iklim nötr olma vizyonunun temel yapı taşlarından biri olan Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında şekillenmişti. AB, 2022 yılında aldığı kararla, yeni içten yanmalı motorlu araçların satışını yasaklamayı stratejik bir hedef olarak belirlemişti.
Otomotiv Sektöründen Gelen Baskılar
Otomotiv sektöründe yasağın devam ettirilmesi ve elektrifikasyona daha fazla yatırım yapılması yönünde bazı çağrılar olsa da otomobil üreticilerinin büyük çoğunluğu, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri’nden gelen rekabet karşısında işletmelerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu iddia ederek AB’nin politikalarını yeniden gözden geçirmesini talep ediyorlardı. Özellikle otomotiv endüstrisine bağımlı ekonomilerde artan sosyal ve ekonomik baskılar, AB içinde yasağın geri çekilmesine yönelik ciddi tartışmaları beraberinde getirdi.
Otomobil üreticileri, Çin’in rekabeti, yüksek enerji fiyatları, bataryalar da dahil olmak üzere otomobil parçalarının kıtlığı ve AB’de finansal ve vergi desteğin azaldığı elektrikli araçlara yönelik yetersiz tüketici talebini öne çıkardılar.
Son kararlar ile birlikte kalan %10’luk emisyonun, “AB’de Üretilmiş” düşük karbonlu çelik veya sürdürülebilir yakıtlar kullanılarak telafi edilmesi gerekecek. AB, otomotiv sektöründen gelen ve son dönemde artan açıklamalar ardından, dizel veya benzinle çalışan yeni otomobillerin satışına ilişkin 2035 yasağını kaldırırken; üreticiler, kalan %10’luk emisyonu, AB’de üretilen düşük karbonlu çelik veya e-yakıtlar ve biyoyakıtlar gibi sürdürülebilir yakıtlar kullanarak telafi etmek zorunda kalacaklar.
AB Otomotiv Sektörü İçin Kararın Anlamı
Alınan kararla birlikte sektörün, 2035 sonrasında elektrikli araçların yanı sıra şarj edilebilir hibritler, hibritler ve içten yanma araçları üretmeye devam etmesine izin verilecek. AB, tamamen elektrikli araçların da ve AB’de üretilen küçük, uygun fiyatlı elektrikli otomobiller için teşvik edileceğini belirtti. Bu değişim ile, Avrupa otomobil üreticileri daha fazla esnekliğe sahip olurken, yeni strateji AB için 2035’ten sonra bataryalı elektrikli araçlardan başka teknolojilerin de piyasaya sürülebileceğinin açık bir işareti olarak da görülüyor.
AB Otomotiv Üreticileri İçin Yeni Dönem
Alman otomotiv devinin Dresden’deki tesisinde araç üretimini durdurması bekleniyor; bu, otomobil üreticisinin 88 yıllık tarihinde Almanya’daki üretimini ilk kez durdurması anlamına geliyor. AB’de birçok ülke 2035 içten yanmalı motorlu araç yasağını yeniden gözden geçirmesini ve yasa kapsamında hibrit araç satışını değerlendirmesini isteyen ülkeler, Fransa ve İspanya yasağı korumak istedi.
Bu ülkeler geleceğin elektrikli araçlara ait olduğu görüşüyle, şarj altyapısının yaygınlaştırılması sürecinde desteklerin azaltılmaması gerektiğini savundu. Üreticilerin gerçekleştirdiği büyük ölçekli yatırımlar ve pazara sunulan 300’ü aşkın elektrikli model, bu yaklaşımın temel gerekçeleri arasında yer aldı.
E-mobilite için bu karar daha fazla belirsizlik yaratırken, elbette tüketiciler hangi teknolojiyi kullanmak istediklerine karar verme özgürlüğüne sahip olacaklar. Bununla birlikte, artan çevresel farkındalık ve teknolojik gelişmeler, tüketicilerin otomotivin uzun vadeli geleceğinin elektrikli çözümler etrafında şekilleneceği yönünde giderek daha bilinçli hareket ettiğini gösteriyor.
Çağrı Koray Öztopçu
